ถ้าคุณเพิ่งเริ่มเล่นโยคะ หรือกำลังอยากลองสไตล์อื่น ๆ แต่ยังงง ๆ ไม่รู้ว่าแบบไหนเหมาะกับตัวเอง บทความนี้สรุปสไตล์หลัก ๆ ไว้ให้แล้วค่ะ
หลายคนสับสนกับคำว่า “สไตล์โยคะ” เพราะบางสตูดิโอหรือฟิตเนสลงตารางแค่ว่า “Yoga class” เฉย ๆ พอไปถึงจริง ๆ ดันเจอคลาสที่หนักที่สุด หรือช้าที่สุดในชีวิต เล่นไปก็ท้อ ออกมารู้สึกหงุดหงิด คิดว่าโยคะไม่เหมาะกับเรา
ขอบอกเลยว่า โยคะมีสไตล์ที่เหมาะกับทุกคน ขึ้นอยู่กับช่วงเวลา พลังงานในวันนั้น และบุคลิกของคุณเอง
นี่คือประเภทโยคะที่พบได้บ่อยในปัจจุบัน:
Hatha Yoga (หฐโยคะ)
หฐโยคะเป็นสไตล์ดั้งเดิมและคลาสสิกที่สุด ถือเป็นรากฐานของโยคะแบบอื่น ๆ
เป็นการฝึกที่ทั้งแข็งแรงและทำให้จิตใจสงบ ท่าทางจะค้างไว้ประมาณ 5–10 ลมหายใจ ทำให้ได้ทั้งการยืดลึก ความผ่อนคลาย ความแข็งแรง และสมาธิ
จังหวะจะค่อนข้างช้า ทำให้มีเวลาปรับท่าให้ถูกต้องและลึกขึ้น เหมาะมากกับคนที่พลังงานเยอะ คิดเร็ว คิดตลอดเวลา เพราะจะช่วยดึงใจให้ช้าลง
หนังสือสำคัญของสายนี้คือ Hatha Yoga Pradipika เขียนในศตวรรษที่ 15 และถือเป็นต้นกำเนิดของโยคะแบบอื่น ๆ เช่น Ashtanga และ Vinyasa
เหมาะกับ: ทุกคน โดยเฉพาะคนพลังงานสูงที่อยากบาลานซ์ตัวเอง
Ashtanga Yoga (อัษฏางคโยคะ)
เป็นสไตล์ที่ค่อนข้างท้าทาย เน้นการประสานลมหายใจกับการเคลื่อนไหว เพื่อสร้างความร้อนภายในร่างกาย ช่วยชำระล้างระบบต่าง ๆ
จะเริ่มด้วย Sun Salutation A และ B จากนั้นเข้าสู่ชุดท่าหลัก (มี 6 ซีรีส์ แต่ส่วนใหญ่คนทั่วไปจะฝึกแค่ Primary Series)
ลำดับท่าจะตายตัว ต้องทำท่าหนึ่งให้จบก่อนถึงไปท่าถัดไป คลาสหนึ่งใช้เวลาประมาณ 90 นาที
เหมาะกับ: คนที่ชอบความท้าทาย มีวินัย แต่ไม่ควรเข้าไปด้วยใจที่อยากแข่งขันกับใคร
Vinyasa Yoga (วินยาสะโยคะ)
เป็นการเชื่อมลมหายใจกับการเคลื่อนไหว ทำให้ท่าโยคะไหลต่อเนื่องเหมือนคลื่น
แม้มีรากจากหฐโยคะ แต่จะใกล้กับอัษฏางคมากกว่า ปัจจุบันมักเรียกว่า “Power Yoga” หรือ “Freestyle Ashtanga”
จุดเด่นคือความลื่นไหลและอิสระในการจัดลำดับท่า ไม่ตายตัวเหมือนอัษฏางค บางคลาสเร็วและใช้พลังมาก บางคลาสช้าสบาย เหมาะกับช่วงเย็น
เหมาะกับ: ทุกคน (สามารถใช้อุปกรณ์ช่วย เช่น บล็อก เพื่อปรับท่าให้ถูกต้องได้)
Yin Yoga (หยินโยคะ)
เป็นการฝึกที่ลึกและสงบมาก ท่าจะค้างไว้นาน 2–10 นาที เน้นยืดและเสริมสร้างเนื้อเยื่อพังผืด (connective tissue)
ต่างจากสไตล์ “หยาง” ที่เน้นพลังและความเข้มข้น หยินจะเน้นความผ่อนคลาย ฟื้นฟู และการปล่อยวาง (แต่ไม่เหมือน Restorative Yoga)
หยินช่วยฝึกความอดทน และสอนให้เราค่อย ๆ ยอมรับสิ่งที่เกิดขึ้น
เหมาะมากกับ: วันที่เครียด วิตกกังวล รู้สึกไม่มั่นใจ หรืออยากทำความเข้าใจตัวเองลึกขึ้น
ความรู้สึกจะเหมือน “ยืดลึก ๆ พร้อมกอดอุ่น ๆ”
แนวคิดหยิน–หยาง:
- หยิน = ช้า สงบ เย็น ลึก ภายใน
- หยาง = เคลื่อนไหว พลังงานสูง ร้อน ภายนอก
ทั้งสองอย่างต้องอยู่คู่กันเสมอ
Aerial Yoga (แอเรียลโยคะ)
หรือ Anti-Gravity Yoga เป็นสไตล์ใหม่จากนิวยอร์ก ใช้ผ้าฮัมม็อกห้อยจากเพดาน
เป็นการผสมโยคะ (ทั้งวินยาสะหรือหยิน) กับกายกรรม สนุกและท้าทายมาก ช่วยให้ทำท่าที่ยากบนพื้นได้ง่ายขึ้น เช่น Handstand
ช่วยยืดกระดูกสันหลัง กระตุ้นระบบไหลเวียนเลือด บริหารทั้งร่างกาย และช่วยยกระดับอารมณ์
เหมาะกับ: คนที่อยากลองอะไรใหม่ ๆ กล้าเผชิญความกลัว และอยากสนุกไปกับการฝึก
สไตล์อื่น ๆ
ยังมีอีกหลายแบบ เช่น
- Restorative
- Bikram (ปัจจุบันมีข้อถกเถียงอยู่พอสมควร)
- Kundalini
- Nidra
- Tantra
สรุปง่าย ๆ
สิ่งสำคัญที่สุดคือ ลองหลาย ๆ คลาส และลองกับครูหลายคน
บางทีเราอาจต้องลองหลายครั้งกว่าจะเจอสไตล์และครูที่ “คลิก” กับเรา
อย่าเพิ่งตัดสินว่าโยคะไม่เหมาะกับคุณ เพราะความจริงคือ
มีโยคะแบบที่ใช่สำหรับทุกคนเสมอ
